{"id":1023,"date":"2020-09-27T18:22:19","date_gmt":"2020-09-27T18:22:19","guid":{"rendered":"http:\/\/meursam.nl\/?p=1023"},"modified":"2020-10-02T16:23:12","modified_gmt":"2020-10-02T16:23:12","slug":"jantje-en-de-stok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/meursam.nl\/?p=1023","title":{"rendered":"Jantje en de stok (uit Aan de Lange Weg)"},"content":{"rendered":"\n


(Nieuwe FB-pagina\u2019s als <\/a>Veldhoven zoals het was<\/a> , Meerveldhoven zoals het was <\/a>en Zeelst zoals het was<\/a> zijn voor mij aanleiding om fragmenten uit Aan de Lange Weg weer naarvoren te halen)

Jantje en de stok<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De\nhobbelkeienstraat oversteken, de strook gras, dan het betonnen fietspad dat\nvolgens vader door de Duitsers is aange\u00adlegd, en dan over het gras tussen\nfietspad en sloot lopen, tot hij het paadje in kan waar de anderen voor hem al\nom de bocht met bosjes en braamstruiken verdwenen zijn.<\/p>\n\n\n\n

     Daar vindt\nhij hem terug, onopvallend rechtop alsof hij een deel is van de struik, in\nplaats van een losse gladde stok die hij na een vlugge blik om zich heen onder\ntegen zijn rug legt en met de holten van zijn ellebogen op zijn plaats houdt.<\/p>\n\n\n\n

     Zo begint\nhij met naar achter getrokken schouders lang\u00adzaam achter de anderen aan te\nlopen, want die moeten alweer het zijpad links ingeslagen zijn voor hij de\nbocht om kan.<\/p>\n\n\n\n

     Als hij,\nzelf aan het eind van het zijpad, hem in de hoge heg verbergt, zijn zij al bij\nde school of onzichtbaar voor hem in een van de inhammen van de Schoolstraat\nhun spelletjes aan het doen\u2026 plots afgebroken door de meester die de straat\nvult met het geluid van de bel die hij hoog alle kanten opzwaait en waarmee hij\nvan overal de hollende kinderen naar zich toe trekt.<\/p>\n\n\n\n

     Jantje wil\nniet hollen. Hij begint met zijn ogen te knipperen om het eronder te houden,\nversnelt wel zijn pas, terwijl hij probeert steeds enkele kinderen tussen\nzichzelf en de man met de bel te hebben. Het kost zo`n inspanning dat hij al\ngauw niet meer weet wat het belangrijkst is: het eronder houden of iemand\ntussen zichzelf en de meester houden, terwijl dit laatste toch alleen dient\nvoor het eerste.<\/p>\n\n\n\n

     Maar dan\nvoelt hij dat gaat gebeuren wat in ieder geval zou gebeuren wanneer het laatste\nkind voor hem weg is, en waarte\u00adgen nu steeds heviger knipperen niet meer\nhelpt: het stijgt omhoog tot achter in zijn nek. <\/p>\n\n\n\n

     En dan\nbegint ook hij te hollen, met de bedoeling dat hollen de oorzaak te laten\nlijken voor wat weer onhoudbaar bleek: het hevig rode hoofd dat nu op zijn\nschouders brandt en waarmee hij de meester voorbij rent, terwijl hij \u201cpf, pf\u201d\npuft en met natte ogen naar de man kijkt, die meteen na hem de bel stopt en\nachter hem aan de school in loopt.<\/p>\n\n\n\n

     Hij begrijpt\nmeteen wat ze aan het doen zijn als hij het klaslokaal in komt en onwillekeurig\nkijkt hij achterom, naar de meester die er nog niet is.<\/p>\n\n\n\n

     Ik hoef het\nniet te weten, denkt hij. Als ik het niet weet, kan ik het niet vertellen en\nhoef ik niet te liegen en te kleuren alsof ik het wel weet.<\/p>\n\n\n\n

     Hij blijft\nstrak naar de vloer kijken terwijl hij naar zijn bank loopt, waar hij meteen\neen schrift pakt en met de losse hand een diagonale lijn probeert te trekken.<\/p>\n\n\n\n

     De meester\ngaat als gewoonlijk een voor een het rijtje af, heft de liniaal op en steekt\ndeze met een snelle beweging in de richting van degene die ondervraagd wordt,\nalsof hij een klap geeft.<\/p>\n\n\n\n

     Jantje moet\nzich concentreren: hij moet recht blijven.<\/p>\n\n\n\n

     Terwijl hij\ntoch de antwoorden van sommige jongens hoort – \u201cNee, ik weet het echt niet,\nmeester, ik lach niet en krijg geen rooie kop, of wel soms?\u201d – denkt hij bij\nzijn derde blaadje: hij moet recht van de linker onderhoek naar de rechter\nbovenhoek gaan, als dat lukt, zal het niet omhoogkomen, o god, laat het lukken,\nlaat hem recht zijn, dan weet ik dat ook dat andere zal lukken en ik niet eens\nzal hoeven knipperen om het eronder te houden.<\/p>\n\n\n\n

     Hij dwingt\nzichzelf op de lijn, maar hoe kan het dan dat hij de jongen naar zich ziet\nkijken, en dan ook plotseling dat ziet zitten waar het allemaal om gaat?\u2026 zo\nopvallend dat het belachelijk is naar iets te vragen dat zo duidelijk aanwezig\nis en daarboven een stukje uit de gordijnroe steekt.<\/p>\n\n\n\n

     Nu is het\nniet meer te houden, denkt hij, nu ik het weet, weet ik opeens weer alles, ook\ndat het donderdag is en zij misschien al uit haar bank is opgestaan, naar de\nlessenaar loopt, daar de map pakt en de gang in gaat, waar haar stappen hol\nopklinken, vooral op plaatsen waar geen jassen hangen.<\/p>\n\n\n\n

     En terwijl het\nmet de lijn op zijn papier helemaal misgaat en hij het onstuitbaar voelt komen\nopzetten, denkt hij: ze sluit nu de deur en, hoe zacht ze het ook doet, het\nklinkt door de hele meisjesschool. Op de stoep kan ze twee dingen doen:\nrechtsaf en dan voor de school langs en dan weer rechts door het Maagdenpad, of\nmeteen links over het schoolplein en door het poortje in de haag van het\nklooster gaan, en als ze dat doet is ze er eerder en kan elk ogenblik binnen\nkomen!<\/p>\n\n\n\n

     Dan barst\nhet los en weet hij dat het knipperen hem niet meer redden kan, en dat ook de\nbeloftes dat niet kunnen, zoals nooit meer zijn grote zus te stompen, al doet\nze nog zo bazig\u2026 hoewel hij het met deze zeer grote belofte nog wel probeert.<\/p>\n\n\n\n

     En op het\nmoment dat de liniaal naar hem geprikt wordt kijkt hij vuurrood met tranende\nogen de meester aan en ant\u00adwoordt nee op de vraag of hij de aanwijsstok weet.<\/p>\n\n\n\n

     Maar de\nmeester gaat hem zonder meer voorbij, en mis\u00adschien is dat het ergst van alles,\nhet meest beledigend: dat het niets meer zegt bij hem, een rooie kop, en dat\nzelfs de Kuus dat weet.<\/p>\n\n\n\n

     Hij zit hier\nnog aan te denken als de deur opengaat en, wat hij gevreesd had maar ook weer\nvergeten was, zij binnenkomt en de map op de lessenaar legt.<\/p>\n\n\n\n

     Maar dan is\nze ook al weer verdwenen, en terwijl de jongen hem strak en spottend aankijkt,\nkijkt hijzelf met grote ogen rond en is verwonderd dat het zo snel voorbij is\nen dat hij helemaal niet kleurt. Integendeel, hij heeft zelfs het gevoel dat\nhij bleek ziet, heerlijk wit ziet. Ik heb een blank gevoel, zegt hij in\nzichzelf, een verheven droef gevoel, in ieder geval het totaal tegengestelde\nvan dat gloeiende, dat aarde- en vuurgevoel. Het zal veranderen, ik heb het\ndoorstaan, ook de blik van de jongen die het in me omhoog wil trekken.<\/p>\n\n\n\n

     De jongen\nheeft zijn ogen nog steeds vast op hem gericht, en toch hebben die ogen heel\neven het hoekige lichaamsdeel aangewezen dat daar links voor hem stijf en paars\nin de geopende broek onder de bank staat, met een knik erin lijkt het, als een\nstok onder water. <\/p>\n\n\n\n

     En dan komt\nhet weer als een golf in hem omhoog, het drijft de spot met alle gedachten die\nhij kort tevoren heeft gehad, het prikt en jeukt in heel zijn bovenlijf, het\nzweet breekt hem uit en hevig knipperend wendt hij zich af en plaatst zijn arm\ntegen zijn hoofd tussen zichzelf en de pik in, terwijl de jongen zacht\ngrinnikt. <\/p>\n\n\n\n

     Ver voor\niedereen is hij om vier uur de school uit. Bij de heg kijkt hij hoe de stok\nhoog in de lucht om zijn as draait en dan neerploft in het koren. Wat heeft hij\naan rechte schouders als hij zo`n probleem heeft met wat er op die schouders\nstaat! En trouwens, de welpenakela die hem de stok heeft aangeraden heeft zelf\nnog steeds een kromme rug.<\/p>\n\n\n\n

     Terwijl hij\nstaart naar de plek waar de stok is neergekomen, heft hij de hak van zijn rechtervoet\nwat van de grond en drukt zijn billen uit elkaar om door te laten wat al gauw\ngeen scheet blijkt en waarvoor hij snel zijn billen weer bij elkaar moet\nknijpen. Hij moet nu een besluit nemen: het pad terug uit en weer de weg op\nwaar huizen en wc\u2019s zijn, maar waar ook de sigarenfabriek is waar hij omheen\nmoet, en waar eigenlijk maar \u00e9\u00e9n huis is dat in aanmerking komt, halfweg, in de\nbocht van de Lange Weg, het winkeltje waar hij achterom kan lopen en zonder\nvragen poepen kan. Maar haalt hij dat? Of hij moet verder het paadje in en daar\neen plekje vinden, met het risico dat de jongens hem inhalen en hem terwijl hij\ngehurkt zit omduwen in zijn eigen stront.<\/p>\n\n\n\n

     Hij hoort de\njongens komen en gaat op een sukkeldrafje het paadje verder in, in de hoop dat\nhij helemaal niet hoeft te stoppen, en deze weg is korter. Al gauw moet hij\nstapvoets gaan en zijn billen samenknijpen, tot de pijn wegtrekt en hij weer\neven vlugger kan.<\/p>\n\n\n\n

     Dan is het\nal weer terug, de drang wordt erger, hij moet helemaal stilstaan en zich over\nde kramp in zijn darmen bui\u00adgen. Daar zijn de jongens, ze zullen hem niet\ninhalen, wat er ook gebeurt!, en hij gaat verder, kijkt nog \u00e9\u00e9n keer naar een\nplekje waar hij ongezien kan neerduiken, maar daar is het weer, hij zou nu\nmoeten stilstaan en zijn aars dichtknijpen, maar hij hoort de jongens en doet\nhet niet, hij richt zich op om harder te rennen, gooit alles los en tegelijk\nploft, spat het in zijn broek als een bevrijding en loopt meteen langs zijn\nblote benen naar beneden.<\/p>\n\n\n\n

     Maar zij\nzullen het niet zien! Terwijl hij blijft draven, bukt hij zich en trekt een bos\ndroog gras los, waarmee hij tijdens het lopen langs zijn benen wrijft. Hij komt\nzo dadelijk uit het pad, zal de Lange Weg moeten oversteken, dan mag er weinig\nte zien zijn, en hij begint zich voor te bereiden op de verwijten die hij zal\nte horen krijgen.<\/p>\n\n\n\n

     Als er een\nnieuwe golf over zijn benen spuit, beseft hij de hopeloosheid van alles wat hij\nprobeert en begint, terwijl hij thuis achterom loopt, te huilen en te roepen: \u201cMama,\nik heb in mijn broek gepoept en kon er niets aan doen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

     Misschien is\niemand hem op de fiets voorbij gereden en heeft die zijn moeder gewaarschuwd,\nwant er staat onder de lindeboom een emmer met water klaar, waar hij met kleren\nen schoenen in moet gaan staan. Moeder Anneke jaagt de kinde\u00adren weg die\ngrinnikend om de hoek komen kijken.<\/p>\n\n\n\n

     \u201cMaar we\nkomen schommelen,\u201d zeggen ze. <\/p>\n\n\n\n

     \u201cNou niet,\u201d\nzegt zijn moeder kortaf en vraagt aan hem waarom hij zo`n schijterd is dat hij\nop school niet durft te vragen of hij naar de wc mag en waarom hij dan niet meteen\nn\u00e1 school gaat.<\/p>\n\n\n\n

     Zijn moeder\ndoet zijn schoenen en kleren uit en laat deze in de emmer achter terwijl ze hem\nnaakt in een andere emmer zet. Hij kijkt even of er geen kinderen zijn, maar\nkan haar toch niet vertellen dat hij bang was dat de jongens hem zouden opwach\u00adten,\nhem tot een gevecht uitdagen dat hij niet kon winnen en hem pesten met wat in\nde klas was gebeurd.<\/p>\n\n\n\n

     Maar terwijl\nhij in de emmer staat en zijn moeder hem wast, glimlacht hij opeens, opgelucht\nmet het besluit dat hij zojuist heeft genomen, namelijk nooit te trouwen, omdat\nje daarvoor een meisje moet vragen, en om zich als een kluize\u00adnaar van alles en\niedereen af te zonderen, of om in ieder geval naar Afrika te gaan, waar hij\ndoorlopend zo roodbruin verbrand zal zijn dat niemand ziet wanneer hij van\nkleur verandert. <\/p>\n\n\n\n

     En blij met deze oplossing kijkt hij met glanzende ogen en een blos op zijn wangen langs zijn moeder heen de hof in.




<\/p>\n\n\n\n

\"\"
(kaartje @PeterDillen, met dank)
Tegenover de huizen die zouden worden afgebroken voor de Kempenbaan begon een paadje dat vanaf de Provincialeweg naar de Broekweg richting Zeelst leidde. Iets over de helft van het paadje was een afslag naar de Schoolstraat.<\/em>


<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"

… zijn zij al bij de school of onzichtbaar voor hem in een van de inhammen van de Schoolstraat hun spelletjes aan het doen\u2026 plots afgebroken door de meester die de straat vult met het geluid van de bel die hij hoog alle kanten opzwaait en waarmee hij van overal de hollende kinderen naar zich toe trekt. <\/em>

<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Zijn moeder doet zijn schoenen en kleren uit en laat deze in de emmer achter terwijl ze hem naakt in een andere emmer zet.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\n\n(uit Aan de lange weg<\/a> , roman van Meurs A.M.)\n\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Nieuwe FB-pagina\u2019s als Veldhoven zoals het was , Meerveldhoven zoals het was en Zeelst zoals het was zijn voor mij aanleiding om fragmenten uit Aan de Lange Weg weer naarvoren te halen) Jantje en de stok De hobbelkeienstraat oversteken, de strook gras, dan het betonnen fietspad dat volgens vader door de Duitsers is aange\u00adlegd, en dan over het gras tussen fietspad … Lees verder “Jantje en de stok (uit Aan de Lange Weg)”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1023","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1023","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1023"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1488,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1023\/revisions\/1488"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}