{"id":1344,"date":"2021-07-06T18:47:15","date_gmt":"2021-07-06T18:47:15","guid":{"rendered":"http:\/\/meursam.nl\/?p=1344"},"modified":"2021-09-21T08:59:26","modified_gmt":"2021-09-21T08:59:26","slug":"de-dood-van-mijn-vader-in-mijn-werk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/meursam.nl\/?p=1344","title":{"rendered":"De dood van mijn vader (in het hoorspel De Gekke Onderwijzer en in de special HetWerk43 uit 2006 over het theaterboek Spelen)"},"content":{"rendered":"\n

(in mijn ‘werk’)<\/strong><\/p>\n\n\n\n


6 juli 2021
Vandaag is het 45 jaar geleden dat mijn vader, Theo (Theet) Meurs<\/em> overleed. Zijn dood beschreef ik kort in het hoorspel De Gekke Onderwijzer<\/em>. Naar aanleiding van het verschijnen van het boek Spelen<\/em> met 4 theaterstukken, waaronder dat hoorspel, maakte ik een Theaterspecial van mijn literair kladschrift Het<\/em>Werk43 uit 2006 met als titel De dood in vele gedaanten<\/em>. Zie hieronder Waar de doden vandaan komen<\/em>, de inleiding en de uitleg bij deze special, eveneens in Het<\/em>Werk43.
De eerste dode over wie ik daar schreef was mijn vader. Theet Meurs werd geboren op 29 juni 1906 in Gelderland. In 1929 verhuisde hij naar Veldhoven in Noordbrabant. Daar bleef hij wonen tot aan zijn dood. Theet staat model voor Leo Weels<\/em> in de roman Aan de Lange Weg<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mijn vader<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

De dood van mijn vader was puur drama, en dat was het ook zowel\nervoor als erna. Hij was bezig zijn horloge aan zijn grote teen te doen. Daar\nkun je om lachen. Maar daaraan zag mijn moeder dat het mis was. Hij wilde zich\naankleden om naar het ziekenhuis te gaan voor controle. Na jarenlange pijn was\nhij aan zijn been geopereerd en nu ging het beter. De dag ervoor had hij zijn\nzeventigste verjaardag gevierd. Hij overleefde die eerste hartaanval. Als hij\nniet binnen vijf dagen een nieuwe zou krijgen, was de kans groot dat hij er\nweer bovenop zou komen. Op de vierde dag mocht hij van de intensive care. Aan\nde tafel in de ziekenhuiskamer zaten drie kamergenoten klaar om te gaan kaarten.\nZe zeiden: \u201cTheet, kom je?\u201d Toen hij niet reageerde en ze naar hem keken zat\nhij dood in de kussens.<\/p>\n\n\n\n

De acht kinderen hadden onderling contact over de bezoekregeling.\nEr waren nog geen mobiele telefoons. Men wist wanneer wij kwamen. Mijn broer\nkon me daarom al op het station opvangen.<\/p>\n\n\n\n

Een van mijn zussen had minder geluk. Op haar ervaring is\nhet begin van de sc\u00e8ne hiernaast gebaseerd.<\/p>\n\n\n\n

Wanneer iemand zei: \u201cNou ja, zeventig,\u201d dan werden we kwaad,\nwant we hadden helemaal niet het idee dat hij oud was, bovendien was hij het\npas net. Op zijn zevenenvijftigste had hij op de bouw moeten stoppen vanwege de\npijn in zijn heup en benen. Zijn collega\u2019s moesten hem op zijn brommer zetten\nen hem aanduwen. Thuis stapte hij af door zich met brommer en al tegen de muur\nvan het smalle gangetje tussen de woningen te laten zakken. <\/p>\n\n\n\n

Toen hij na jarenlang gesukkel en pijn geopereerd was, leek\nhij van zijn oude dag te kunnen gaan genieten. Hij werd ook milder, zijn humor\nkwam boven, misschien door de afwezigheid van pijn.<\/p>\n\n\n\n

Ik woonde al acht jaar in Amsterdam. Hij was nooit op bezoek\ngeweest. Misschien wilde hij niet weten dat ik ongehuwd samenwoonde. Een paar\nweken voor zijn dood kwam hij opeens. Had hij iets voelen aankomen?, denk je\ndan achteraf.<\/p>\n\n\n\n

Door zijn plotselinge dood was de eerste week van onze\nvakantie komen te vervallen. Kort na de begrafenis zaten we op een zondagochtend\nin de brandende zon op een paard dat in de Franse heuvels achter andere paarden\nmet ruiters aan sukkelde. Toen er een kerkklok begon te luiden kreeg ik het te\nkwaad.<\/p>\n\n\n\n

Hij heeft maar twee van zijn acht kleinkinderen gekend. De zelfmoord van zijn dochter is hem bespaard gebleven. Het heeft jaren geduurd voor ik in staat was de sc\u00e8ne van hiernaast op te schrijven. <\/p>\n\n\n\n

GEKKE ONDERWIJZER: (normale stem, wel enigszins\nge\u00adjaagd)
\nIk kwam op bezoek
\nwist van niks
\nhij was niet op zaal
\nga zuster zoeken
\ntrek gordijnen opzij
\nstoot op hem:
\ndood! (<\/em>wacht)
\ndat bleke gezicht
\nde ogen een beetje open
\nik gil het uit\u2026
\n(<\/em>stilte)
\nmaar even later
\nals de anderen erbij zijn
\nis zijn voorhoofd ijskoud
\naan mijn lippen <\/em><\/p>\n\n\n\n

en wij staan daar verbijsterd
\nin dat rommelhok
\nwaar een paar te snel
\ndichtgetrokken gordijnen
\nmijn vader afscheiden
\nvan de dingen die alleen
\nmet elkaar gemeen hebben
\nnergens anders een plaats te hebben
\nen ik schop woedend tegen een bed
\nals een priester profiteert:
\n‘heer, zie de droefheid van deze mensen’
\nen schreeuw: ‘sodemieter op!’
\nen het deed me goed te horen
\ndat hij die zo vroom was
\nal die dagen op de hartbewaking
\nniet naar een priester had getaald.<\/em><\/p>\n\n\n\n

(uit De Gekke Onderwijzer, pag. 116, 117)<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Uit:
Het<\/em>Werk<\/strong>
(toen nog!) Maandelijks literair kladschrift van Meurs A.M.<\/strong>
9e Jaargang<\/strong>
Nr.43, 24 januari 2006
www.meursam.nl<\/a>
hetwerkliterair@hotmail.com<\/a><\/p>\n\n\n\n

Waar de doden vandaan\nkomen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dit\nis een theaterspecial die ik heb gemaakt ter gelegenheid van de ver\u00adschijning\nvan mijn boek Spelen<\/em><\/strong>. Dat wil in dit geval zeggen dat hij over mijn\ntoneelstukken gaat. Maar het gaat niet over toneel. Het gaat over de tekst.\nOver de dood in de tekst dwars door alle toneelstukken heen. Vaak is het de\ndood van familieleden, van bekenden van mij, de schrijver van de stukken. En\nhet personage dat over de dood van zijn<\/em>\nvader vertelt, die in feite de dood van mijn<\/em>\nvader is, is een totaal ander karakter dan het personage dat over de dood van\nzijn moeder, die in feite mijn moeder is, vertelt. Ze zitten niet eens in\nhetzelfde stuk en ze zijn ook geen familie van elkaar. Wat betekent dat? Dat\nbetekent dat ik totaal verschillende karakters in totaal verschillende\nomstandigheden een stukje uit mijn le\u00adven, een stukje dood<\/em> uit mijn leven heb meegegeven. Zo ver ben ik ge\u00adgaan om me in\nhet karakter in te leven. En toch zijn deze karakters geen alter ego\u2019s. (Zie\nhet voorwoord uit het boek Spelen<\/em> dat\nachter in dit nummer van Het<\/em>Werk\nstaat.)<\/p>\n\n\n\n

Dit nummer van Het<\/em>Werk gaat over de dood in vele gedaanten. Dat is een mooie uitdrukking, mooier dan de dood in vele vormen of op veel manieren. Gedaante maakt de dood tot een levend wezen: de man met de zeis, Pietje de dood<\/em>. De tuinman en de dood<\/em>. Ispahan<\/em>. De dood als meisje van acht<\/em>. Ook prachtig. \u201cTenslotte werd zij de moeder van te veel dode kinderen.\u201d <\/em>Heel mooi. Over de net gestorven moeder, die het niet meer zag zitten toen ze vier van haar, ik meen, zeven kinderen had overleefd. De dood in deze, zojuist genoemde gedaanten komt niet voor in mijn toneelstukken.<\/p>\n\n\n\n

De\ndood heeft in mijn toneelstukken, en dus ook in dit nummer van
\nHet<\/em>Werk, wel de gedaante van mijn\nvader, mijn moeder, mijn zus, mijn oom, van de dichter Frans Babylon,\nverschillende buurvrouwen en enkele andere doden die ik niet persoonlijk gekend\nheb. Ten opzichte van het boek zijn er in dit nummer van Het<\/em>Werk zelfs weer enkele doden bij gekomen, zoals mijn buurman, de\nfilmmaker Emil Busurc\u00e3. De dood in de gedaante van de doden, de dood soms ook\nin de gedaante van de daders. De on\u00adverwachte en de gewenste dood, de dood als\nouderdom, de dood als moord. De moord op eigen houtje, de moord van staatswege,\nmet het recht en God aan zijn kant. De dood als oorlog, de dood als genocide.\nDe zelf gewenste dood, de zelfmoord, de dood als verlossing.<\/p>\n\n\n\n

Ik\nwas me er niet van bewust, en ik was zeker niet van plan, dat het hoorspel De\nGekke Onderwijzer over de dood zou gaan, ik wilde oor\u00adspronkelijk gewoon die\nonderwijzer in de kerk en in zijn bibliotheek laten zien. <\/p>\n\n\n\n

Voor\nde stukken zelf is het niet zo interessant waar de doden vandaan komen, ze\nhebben gewoon hun functie in het stuk. Maar ik moet toege\u00adven dat je niet\nzomaar iemand de dood van je vader of moeder laat ver\u00adtellen, als waren het\nzijn vader en moeder. Als we het over het stuk
\nSrebrenica of de mandaad<\/em> hebben: ik\nben geen bewonderaar van de Oudere Militair, ik vind het een beetje een lul,\nmaar wel van een lulligheid die ook bij onszelf altijd op de loer ligt. Hij\n\u201cmag\u201d wel de dood van mijn\/zijn moeder vertellen. Het is volkomen ondenkbaar\ndat de Vluchte\u00adling\/Generaal uit hetzelfde stuk dat zou mogen of een bruut als soldaat\nHerman.<\/p>\n\n\n\n

Is\nhet voor de toneelstukken zelf niet zo interessant, voor Het<\/em>Werk, dat niet alleen de proeftuin is voor nieuw werk maar ook\nachtergrond wil ge\u00adven bij geschreven werk, kan wel de keuze gemaakt worden om\naan te geven, op de eerste plaats, dat die doden in vele gedaanten er zijn en,\nop de tweede plaats, waar ze vandaan komen.<\/p>\n\n\n\n

Temeer omdat de schrijver zelf zich daar ook eerst van bewust moest worden.<\/p>\n\n\n\n

Spelen<\/a>, 4 theaterstukken van Meurs A.M.
Aan de Lange Weg<\/a>, roman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(in mijn ‘werk’) 6 juli 2021Vandaag is het 45 jaar geleden dat mijn vader, Theo (Theet) Meurs overleed. Zijn dood beschreef ik kort in het hoorspel De Gekke Onderwijzer. Naar aanleiding van het verschijnen van het boek Spelen met 4 theaterstukken, waaronder dat hoorspel, maakte ik een Theaterspecial van mijn literair kladschrift HetWerk43 uit 2006 … Lees verder “De dood van mijn vader (in het hoorspel De Gekke Onderwijzer en in de special HetWerk43 uit 2006 over het theaterboek Spelen)”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1344","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1344"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1344\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1420,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1344\/revisions\/1420"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}