{"id":1704,"date":"2022-10-05T10:07:11","date_gmt":"2022-10-05T10:07:11","guid":{"rendered":"http:\/\/meursam.nl\/?p=1704"},"modified":"2022-10-05T12:09:43","modified_gmt":"2022-10-05T12:09:43","slug":"heintje-van-der-horst-of-%ef%bb%bfde-lange-weg-in-vogelvlucht","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/meursam.nl\/?p=1704","title":{"rendered":"Heintje van der Horst of \ufeffDe Lange Weg in vogelvlucht"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
(Ansichtkaart uit Veldhoven Historische Spiegeling door Jacques Bijnen)

Heintje van der Horst of De Lange Weg in vogelvlucht<\/strong>

(Heintje van der Horst is een romanfiguur gebaseerd op Bertje van de Vorst)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Tientallen jaren nadat de verhalen van de Lange Weg zich afspeelden, is er op twee plaatsen een groepje mensen over Heintje van der Horst aan het praten, de man van de fritestent die de dag daarvoor dood op zijn binnenplaats is gevonden. Een groepje mannen dat in een dorpje in de buurt bij elkaar is, waaronder Tinus die nog voor Heintje gewerkt heeft, \u00e9n, bij een van hen thuis, een groepje vrouwen, de Vrouwen van de Eerste Huizen die Heintje van jongsaf in de gaten hebben gehad: \u201cHet was altijd al een apart mannetje.\u201d<\/p>\n\n\n\n

We\nbeginnen bij de mannen.<\/p>\n\n\n\n

Tinus<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cHij begon ergens aan maar hij maakte niks af.\u201d<\/p>\n\n\n\n

 \u201cDat was\nHeintje.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cEr zijn verschillende mensen flink rijk geworden aan\nwat h\u00edj was begonnen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

            \u201cHij zei altijd: ‘Als ik dood ben\nzijn mijn kinderen miljonair.’ \u201c<\/p>\n\n\n\n

\u201cEn dat zou dan bijna gelukt zijn, met dat laatste zou\nhij eindelijk de grote klapper hebben gemaakt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cDe stenen, de kozijnen, alles voor de bouw van de\nnieuwe behandelruimte, met keukentje, toilet en wachtruimte, stond klaar, een\nsecretaresse had hij al.\u201d<\/p>\n\n\n\n

            \u201cEen secretaresse, dan weet jij wel\nwaarvoor.\u201d<\/p>\n\n\n\n

            \u201cKom, zijn vrouw is ook niet gek,\ndat is een bijdehante boerendochter.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cDie moet toch geweten hebben dat hij de zaak besodemieterde.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cDat moeten veel mensen geweten hebben, maar niemand\ndeed een mond open.\u201d<\/p>\n\n\n\n

            \u201cDe mensen willen beduveld worden.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cEn als jezelf bedonderd bent, is je troost dat anderen\ner ook in trappen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cEr waren anders heel zielige gevallen bij, mensen die\nop sterven na dood waren, en voor het zover was door Heintje nog helemaal kaal\nwerden geplukt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cDe man die het verdiende heeft het getroffen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cJe bedoelt Hein, niet zijn klanten.\u201d<\/p>\n\n\n\n

            \u201cZoals ik zeg, ik gun niemand de\ndood maar in dit geval is veel mensen een hoop ellende bespaard gebleven.\u201d<\/p>\n\n\n\n

            \u201cSinds hij op televisie was geweest\nkwamen ze uit het hele land en stond de telefoon roodgloeiend.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cHij zou schat- en schatrijk zijn geworden.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cMaar het ging niet door, een paar dagen later lag hij\nop de binnenplaats.\u201d <\/p>\n\n\n\n

\u201cDood.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cAls een pier.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cHet lijkt of je er niet rouwig om bent.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cIk kan er niet om huilen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cJij hebt toch ook nog voor hem gewerkt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cDat is het hem juist, ik weet precies hoe hij was.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cDan heb je er toch ook aan verdiend.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cGeen cent.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cMaar je hebt er wel aan meegewerkt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cTot hij te ver ging.\u201d<\/p>\n\n\n\n

            \u201cWat is te ver? Hij beduvelde de\nzaak toch vanaf het be\u00adgin\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u201cDat zal ik je vertellen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De\ndrie andere mannen schuiven hun stoel dichterbij. <\/p>\n\n\n\n

De\nVrouwen van de Eerste Huizen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cHonden\nheeft hij altijd gehad,\u201d zegt Hanna Bosmans van de Eerste Huizen. \u201cIk zie hem\nnog door het dorp lopen met zijn honden en zijn pak, als een Oostenrijker, zo`n\ngroen pak, zo`n broek, hoe noemen ze die, ja een knickerbocker, en met van die\nveren op zijn hoed. Zo ging Heintje van de Schoolstraat naar het Broekland. Hij\nviel wel op. Maar hij werd tien keer wereld\u00adkampioen met zijn honden.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cTwaalf keer. Ja, honden heeft hij altijd gehad,\u201d zegt\nde oudste dochter van Meijer met haar zware stem.<\/p>\n\n\n\n

\u201cToen die van ons nog snotneuzen van een jaar of tien\nwaren, vertelden ze al dat ze, samen met jongens van de Broek\u00adlandweg, achter\nde huizen van de Schoolstraat, boven een gat in de grond met ijzeren staven\nerop, pens uitkookten voor die honden van Heintje. Dat vonden ze prachtig dat\nvuurtje stoken. En soms mochten ze ook met die honden naar het Broekland.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Dat was in hoog tempo Hanna Knietel. <\/p>\n\n\n\n

Maar wat doen die namen ertoe, we laten ze verder maar\nweg.<\/p>\n\n\n\n

\u201cEn achter op de plaats stonden dan de hokken van de\nwereldkampioenen, met naam en jaartal erboven, en met de namen van de nazaten\nvan de kampioenen, want daar werd natuurlijk mee gefokt, dat kampioenschap\nmoest zijn geld dubbel en dwars opbrengen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cJa, maar dat was wel later.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cMaar daar stopte hij dan weer mee, want hij maakte\nniks af.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cDat laatste is zo, maar van die honden moet je dat\ntoch niet zeggen, want die had hij vanaf het begin, werd tien of twaalf keer\nwereldkampioen en stopte pas tien jaar geleden, toen hij met hondenvoer bezig\nwas, weer aan duiven begon en aanving met zijn geneespraktijken.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Ze sprak het laatste woord uit als was het een vies\nwoord.<\/p>\n\n\n\n

Hij is begonnen op de weverij, waarschijnlijk al op\nzijn veertiende, zoals veel jongens in die tijd. Er waren twee fabrie\u00adken in\nhet dorp. Het was of de sigarenfabriek of de weverij. Of je moest naar de stad\nen dan werd het techniek: Philips of DAF. Sigaren maken was niets voor Heintje.\nWeven trouwens ook niet, zoals na een paar jaar wel duidelijk was. <\/p>\n\n\n\n

Elke week weer werd hij met nog twee anderen bij de\nbaas geroepen. Voor hen hing hun weefwerk, er waren stukken af en het zat vol gaten.\nDe baas begon te vloeken: \u201cGodgodgod-verdomme\u2026 G\u00f2\u00f2\u00f2\u00f2\u00f2dgodgod-godverdomme\u2026\u201d Tien\nminuten lang. De jongelui lieten het gelaten over zich heen gaan. De week\ndaarop was het weer hetzelfde en de sc\u00e8ne herhaalde zich. <\/p>\n\n\n\n

Heintje is meer dan tien jaar op de weverij gebleven.\nHet is de enige baas die hij ooit heeft gehad. De laatste jaren had hij er zijn\nfritestent bij. Op het pleintje. <\/p>\n\n\n\n

Dat zag je in die tijd, begin jaren vijftig, overal\nverrezen er fritestenten, ook in de nieuwe wijken, druk bezocht door jongelui\ndie het eten thuis beu waren. Er stonden meestal een man en een vrouw in die\ndit naast hun werk en hun gezin deden. Ze maakten heel lange dagen en zagen er\nslecht uit, ook door de gebrekkige ventilatie en waarschijnlijk omdat ze thuis\nveel restjes uit hun eigen tent aten, want eten weggooien deed je in die jaren\nna de oorlog niet en de koelmogelijkheden waren nog zeer beperkt. <\/p>\n\n\n\n

Maar we hebben het over Heintje van der Horst. Toen\nHeintje nog een frituur begon, aan de Lange Weg, stopte hij bij de weverij.\nDaar haalden ze opgelucht adem en Heintje deed dat ook, voortaan was hij\nzelfstandig.<\/p>\n\n\n\n

Tinus\n<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hein praatte niet veel, maar als je langere tijd met hem alleen\nwas, en hij bovendien jou niet veel meer had te vragen omdat hij alles wist wat\nhij van jou te weten kon komen, dan begon hij zelf te praten. Blijkbaar had hij\ntoch de behoefte om dingen uit te leggen, om hardop te zeggen wat hij dacht en\nwaarom hij iets deed. Dat was dan weer het vertederende aan zo`n uitge\u00adkookt\nmannetje.<\/p>\n\n\n\n

            \u201cHad ik dan soms naar de\nsigarenfabriek moeten gaan?\u201d zei Hein. \u201cDat gefrot was helemaal niks voor mij. Ha, ik begrijp het\nal, jij denkt: als hij van die gevoelige handen heeft waarmee hij, door\nledematen te bestrijken, mensen kan genezen, dan moet hij ook een aardige\nsigaar in elkaar hebben kunnen draaien. En dat weven ging inderdaad voor geen\nmeter. <\/p>\n\n\n\n

Maar ik moest toch vanaf mijn veertiende\nmee de kost ver\u00addienen, zo ging dat toen. Maar waarschijnlijk had ik in die\ntijd, en nu heb ik het over de tijd dat ik al een eind in de twintig was, ook\nhelemaal niet kunnen strijken, waarschijnlijk heeft zich dat moeten\nontwikkelen. Sterker, misschien zou ik n\u00fa wel kunnen weven en zelfs een sigaar\nmet de hand kunnen maken, als ik dat zou willen.<\/p>\n\n\n\n

            Kijk, dit heb ik\nin die fritestent wel geleerd: als mensen praten, moet je niet veel zeggen. Op\nhet moment dat jij van je instemming blijk wil geven of een vraag wil stellen,\nzijn ze van hun \u00e0 propos. Laat ze zelf proberen om de stiltes te overbrug\u00adgen,\ndan praten ze snel verder. Zeg hoogstens een keer ‘o’ of ‘ah’ of ‘ja’, of kijk iemand gewoon even aan, dan gaan ze vanzelf weer\ndoor. Maar kijk iemand niet te lang recht in de ogen, want dan werkt het\naverechts, dan beginnen ze verlegen te lachen en zeggen: ‘Is er iets?’ en sommigen\ndenken zelfs dat je op ze valt.<\/p>\n\n\n\n

            Als je een vraag\nstelt, doe het dan onverschillig, alsof je de vraag stelt om de ander een\nplezier te doen en alsof je er niet helemaal met je gedachten bij bent, of nog\nbeter: alsof het vertelde je aan het denken heeft gezet. De ander zal heel blij\nzijn met die vraag, het is voor hem het teken dat zijn verhaal aandacht krijgt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De\nVrouwen van de Eerste Huizen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dat ging goed met die frieten, dus dat moest groter. De hele\nfamilie Van der Horst zat op een gegeven moment aardappels te schillen. Hein\nkon het niet meer alleen af in zijn fritestent die eerst nog op het zand naast\nde nieuwe kerk stond. De caf\u00e9boer\u00adderij op de hoek werd afgebroken, er kwam een\nrij huizen met een caf\u00e9 en winkels. Het zand werd een plein, een winkelcen\u00adtrum\ndat meer publiek trok, niet alleen jongelui meer. Hij nam mensen aan om naast\nhem in de fritestent op het pleintje te staan en ook voor de andere fritestent\naan de Lange Weg. En die aan de Lange Weg was al geen tent meer, dat was een\nhuis, daar kon je al binnenkomen, je hoefde niet in de kou te wach\u00adten, het was\ner wel smal, er stonden twee geplastificeerde tafeltjes en stoeltjes achter\nelkaar tegen de muur, maar je kon even gaan zitten, zeker als het niet druk\nwas. <\/p>\n\n\n\n

Maar op zaterdag- en zondagavond stond\nHeintje nog graag op het pleintje bij de kerk en luisterde naar de jongelui die\neen slok teveel op hadden, hem vanalles vertelden waarmee hij zijn voordeel kon\ndoen, want Heintje dacht verder, maakte nieuwe plannen, dus luisterde hij en\nkwam, tussen de uitroepen van \u201cHein, gooi er voor mij nog een halve haan in\u201d, \u201cVoor mij een loempia\u201d, heel wat te weten.<\/p>\n\n\n\n

            Toch was een van\nde jongens die bij Heintje zogezegd het vak geleerd hadden hem te slim af. Toen\ner een winkel op het plein leeg kwam, bleek de jongen deze gehuurd te hebben en\nbovendien in het bezit te zijn van alle papieren om er een cafetaria te\nbeginnen. Dat had niemand Hein kunnen vertellen. Die concurrentie betekende na\nmeer dan tien jaar het einde van de fritestent op het pleintje. Hein stopte\nmeteen ook aan de Lange Weg.<\/p>\n\n\n\n

Tinus<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cIk had er toch al genoeg van,\u201d zei Heintje. \u201cBovendien\nhad ik veel werk met mijn honden. Ik werd elk jaar wereldkampioen. Iedereen\nwilde een jong van een van mijn kampioenen. Daar moest op de juiste manier mee\ngefokt worden. Ik reisde soms naar Engeland om ze te laten dekken.<\/p>\n\n\n\n

            Ik moest nog veel\nleren, ik had natuurlijk van de jongen die bij mij gewerkt had en voor zichzelf\nwas begonnen geld moe\u00adten lenen, zogenaamd om ergens anders opnieuw te\nbeginnen, of ik had een grote bestelling bij hem moeten plaatsen en dan, in\nplaats van te betalen, me failliet moeten laten verklaren. Maar zoals ik zei:\nik moest nog veel leren.<\/p>\n\n\n\n

Slaatjes, daar heb je niet eens zo`n hete\nbak met vet voor nodig, alleen aardappelen, ze kunnen van wat mindere kwaliteit\nzijn, worden toch gekookt, verder mayonaise, boterhamworst en een zilveruitje.\nEn als het seizoen er voor is, kun je er een blaadje sla onder leggen. En\nwanneer je die aardappels op het juiste moment koopt, bijvoorbeeld als ze rijp\nzijn en dan wacht tot het gaat regenen, dan moeten ze van het land en betaal je\ner praktisch niks voor, en als ik misgok heb ik altijd nog de aardappels van de\nfamilie van mijn vrouw achter de hand.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Hein zei dus nooit zoveel, luisterde\naltijd meer naar de mensen, maar als we zo bezig waren met duivenkooien uit te\nladen kwam hij los. Dan begon hij over het verleden en ook over zijn\ntoekomstplannen. Dan vertelde hij dat, wanneer hij er niet meer zou zijn, al\nzijn kinderen stuk voor stuk miljonair zouden zijn. En ik moet nu toegeven dat\nhet weinig had gescheeld.<\/p>\n\n\n\n

De\nVrouwen van de Eerste Huizen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hein\nbegon slaatjes te maken in een vroegere bakkerswinkel, helemaal in de\nRechtestraat. Bij hem thuis in de Schoolstraat stond het op de binnenplaats vol\nhondenhokken, het voer voor de honden werd klaargemaakt in de keuken waar\njarenlang de aardappels voor de frites waren geschild. Zijn vrouw was allang\nblij dat hij voor zijn slaatjes een ander plekje vond. Hein leverde aan de\nfritestenten en cafetaria\u2019s in de buurt, en ook enkele slagers verkochten zijn\nslaatjes.<\/p>\n\n\n\n

            Maar Hein maakte niks af. Hij stopte\nook met zijn slaatjes. Maar hij was toen blijkbaar nog niet zo slim om de zaak\nonderhands te verkopen. Al doende leert men. Wel was hij al zo ver dat hij zich\nfailliet liet verklaren om zo van zijn schulden af te komen.<\/p>\n\n\n\n

Tinus\n<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Heintje zei: \u201cKijk, zo`n friet, zo`n kroket, zo`n slaatje, allemaal\naardappels, dat kennen we wel; bokworst, braadworst, frikadel, halve haan ook.\nEen loempia heeft net dat vleugje van het oosten, nieuw, exotisch. Dat begint\nbij die jongens die in Indi\u00eb en Korea gezeten hebben en bij die Molukkers die\nhier zijn gekomen, en de rest volgt vanzelf. Het was niet voor niks dat de afhaalchinezen\nnet in die tijd zo`n enorme opgang maakten. Misschien had ik zelf een chinees\nrestaurant moeten beginnen. Maar ook al zou ik er een paar echte Chinezen in\ngezet hebben, de mensen zouden toch net gedaan hebben of het niet helemaal echt\nwas, het zou toch de chinees van Heintje van der Horst gebleven zijn die\nvroeger een fritestent had op het pleintje.<\/p>\n\n\n\n

            Dus ging ik loempia\u2019s\nmaken, niet alleen voor de fritesten\u00adten en cafetaria\u2019s maar ook voor de\nChinese restaurants. Ik ging mee op de brede stroom van de veranderende\neetgewoon\u00adten. Het maakte mij niet uit waar de mensen hun eten gingen halen,\noveral kregen ze mijn loempia\u2019s. Op een gegeven moment lagen ze ook bij de\nslagers en in de supermarkten; dan konden de mensen ze zelf thuis bakken.<\/p>\n\n\n\n

            Toch kreeg ik ook\nhier genoeg van. Deze keer was ik wel zo slim om failliet te gaan en de zaak\nonderhands over te doen aan mijn broer en zwager. Die begonnen aan de Lange\nWeg, achter de friettent die ik daar gehad had. Het werd te klein en ze gingen\nschuin naar de overkant van de Lange Weg. Ze zijn er trouwens stinkend rijk van\ngeworden, dus misschien ben ik toch te vroeg gestopt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De\nVrouwen van de Eerste Huizen <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Heintje leerde steeds bij. Eerst dat hij niet zomaar met een zaak\nmoest stoppen als die niet meer liep of als hij er genoeg van had, hij moest\nzich eerst failliet laten verklaren, dan was hij van zijn schulden af. Toen\nleerde hij dat hij, zij het onderhands, zo`n failliete zaak nog best kon\nverkopen. Maar die moest dan wel op een andere plek voortgezet worden.<\/p>\n\n\n\n

Wat hij heel moeilijk leerde was dat hij\nwat minder met nieuwe idee\u00ebn bezig moest zijn maar ook eens een begonnen zaak\nmoest afronden. Zijn broer en zwager deden dat wel, ze hadden op een bepaald\nmoment een grote loempiafabriek op het nieuwe industrieterrein waar vroeger het\nnatuurgebied tussen Gender, Run en Dommel was en werden miljonair. Zijn broer\nkon er trouwens niet lang van genieten, hij stierf jong.<\/p>\n\n\n\n

Toen zijn broer en zwager met hun loempiafabriek naar het industrieterrein vertrokken, verplaatste Hein het hondenvoerfa\u00adbriekje dat hij ondertussen thuis was begonnen naar de plek aan de Lange Weg waar zij hadden gezeten.<\/p>\n\n\n\n

(wordt vervolgd)<\/em><\/p>\n\n\n\n

(uit Aan de Lange Weg, roman van Meurs A.M., <\/em> 3e, ge\u00efllustreerde, druk 2009,
in Nieuwstaat<\/strong> alleen nog verkrijgbaar: <\/em>Boekwinkeltje Wonderland<\/a> (geen verzendkosten NL en Belgi\u00eb, u koopt bij en steunt de auteur, op verzoek gesigneerd)<\/em>  <\/p>\n\n\n\n

#MeursAM, #AandeLangeWeg, #HeintjevanderHorst ,#BoekwinkeltjeWonderland , #BertjevandeVorst<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tientallen jaren nadat de verhalen van de Lange Weg zich afspeelden, is er op twee plaatsen een groepje mensen over Heintje van der Horst aan het praten, de man van de fritestent die de dag daarvoor dood op zijn binnenplaats is gevonden. Een groepje mannen dat in een dorpje in de buurt bij elkaar is, … Lees verder “Heintje van der Horst of \ufeffDe Lange Weg in vogelvlucht”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1704","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1704"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1704\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1708,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1704\/revisions\/1708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}