![\"\"](\"http:\/\/meursam.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/moederNelleke2.jpg\")
(de vlek zit op de foto)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
Het leuke van het boek waren nu net De Vrouwen van de Eerste Huizen, die niet alleen buren en personages zijn, maar die ook de andere personages, de gebeurtenissen \u00e9n het geschrevene en de schrijver becommentari\u00ebren. Alleen Anneke eruit halen is net zoiets als het verhaal van Ondine uit De #DeKapellekensbaan afzonderlijk publiceren. Dan krijg je een ouderwets boek. De Vrouwen van de Eerste Huizen heten niet alleen zo omdat ze inderdaad in die eerste huizen van het dorp wonen maar ook als eerbetoon aan #LouisPaulBoon die schrijft over de Eerste Vuile Huizen van de Kapellekensbaan waar Ondine woont en waar de sleutel van de kapel bewaard wordt. Hier dus Anneke met De Vrouwen van de Eerste Huizen uit het 1e deel van de 3 delen #AandeLangeWeg heeft. Tussen haakjes, 2 van de 3 Vrouwen van de Eerste Huizen zijn ook moeder.<\/p>\n\n\n\n
(Anneke Weels, woont in de eerste bocht van de Lange Weg, in 1940 getrouwd met
Leo Weels, ze krijgen acht kinderen, waaronder
Tonnie Weels, het eerste kind, een meisje dat van haar vierde tot haar achtste in het sanatorium ligt vanwege tbc;
Jantje Weels, hun tweede, met wiens geboorte het verhaal begint, volgens het schrijverpersonage A.M.
vaak hinderlijk aanwezig;
Mimi Weels, op haar vijfde levensgevaarlijk verbrand door een val vanaf het aanrecht in een kokende ketel met wasgoed;
Hugo, hun laatste kind dat een uur heeft geleefd, maar gelukkig is het er een van een tweeling en dat andere is nummer acht.)
<\/p>\n\n\n\n
(De Vrouwen van de Eerste Huizen, te weten: Hanna Bosmans, Hanna Knietel en De oudste dochter van Meijer; zij zijn tegelijk personages, vertelsters, commentatoren \u00e9n Muzen van A.M;)<\/p>\n\n\n\n Onrust aan de Lange Weg<\/strong><\/p>\n\n\n\n Er\nheerst onrust aan de Lange Weg. Maar het meest onrustig lijkt toch A.M. te zijn\ndie daar rondstruint op zoek naar de vorm voor zijn boek van de Lange Weg.<\/p>\n\n\n\n \u201cWat is dat!\u201d\nzeggen de Vrouwen van de Eerste Huizen. \u201cBegint Jantje, het jongetje, je alter\nego, het toch een beetje van ons over te nemen, iets wat je eerst absoluut niet\nwilde?\u201d<\/p>\n\n\n\n Jantje lijkt\ninderdaad tegen wil en dank de rode draad geworden, meer dan de Vrouwen van de\nEerste Huizen, hoewel de strijd nog niet is gestreden. <\/p>\n\n\n\n Allemaal\nhadden ze het mogen zijn: de visboer, de vodden\u00adboer, de ziekenfondsbode, een\nander jongetje, als ze maar langs die huizen van de Lange Weg gingen, allemaal\nbehalve het jongetje, behalve Jantje. En toch lijkt die het te worden: de enige\nechte bindende factor.<\/p>\n\n\n\n De\nvertelsters, Anneke, Josje en Bet, hebben het niet gehaald, alleen Anneke\nspeelt nog mee, hoewel Josje veel intensiever aanwezig was. Maar in 1947,\nwanneer ze heeft moeten trouwen, is ze uitgepraat. En van Bet kon het verhaal\nvan haar leven verteld worden, zoals dat van haar man Toontje, maar als dat\nverteld is, zijn we er, afgelopen.<\/p>\n\n\n\n Daarom toch:\nhet verfoeide jongetje. Hoewel de Vrouwen van de Eerste Huizen die het eeuwige\nleven hebben veel leuker en interessanter zijn en zich nog niet gewonnen geven.\nDus wie weet! <\/p>\n\n\n\n Want de Vrouwen van de Eerste Huizen die willen altijd! <\/p>\n\n\n\n De Vrouwen van de Eerste Huizen willen\nhet overnemen <\/strong><\/p>\n\n\n\n De\nVrouwen van de Eerste Huizen willen het overnemen omdat ze vooruit willen in de\ntijd, maar dat kan A.M. zelf ook, zegt hij.<\/p>\n\n\n\n De oudste zoon van de familie Brems,\nHarry, hebben we nog niet leren kennen, maar die is dan ook meestal op stap.\nTot nu toe rustte op zijn talloze ondernemingen niet veel zegen, gaf hij\nbovendien het geld dat hij verdiende net zo snel weer uit, al zorgde hij wel\ndat er een telefoon in huis kwam, wat nog tamelijk uitzonderlijk is. <\/p>\n\n\n\n Maar nu lijkt er een kentering te\nzijn gekomen en die heet: wasmachine! \nHij heeft de tijd mee, ook de dorpsmensen willen nu thuis gaan wassen,\nhij kan tweedehands wasmachines voor weinig geld en op afbetaling aanbieden. Ze\ngaan vaak stuk, ook omdat de mensen nog niet gewend zijn ermee om te gaan, en\ndan brengt hij voor maar een klein beetje meer geld een andere, want de\ngarantie die hij heeft gegeven is nog niet voorbij en hij zou niet weten hoe\nhij ze moest repareren.<\/p>\n\n\n\n Maar ook daar komt verandering in,\nwant zijn jongere broer Karel, een van de vroegere bedpissers, is ondertussen\neen jaar of veertien en niet alleen een stuk gezonder en sterker maar ook\ntechnisch en handig geworden. En daarmee is de zaak rond: de familie Brems\nheeft de verkoop en reparatie van wasmachines in handen. <\/p>\n\n\n\n Toch is de weg naar succes nog niet\ndefinitief. Vrouw Brems, die altijd al zwak was, vlug moe, en wie het gauw te\nveel werd, laat haar bed tussen de planten voor het raam aan het binnenplaatsje\nzetten en wacht daar met een rozenkrans in haar handen de dood af, want ze\nheeft kanker en veel meer dan vijf jaar zal ze haar man niet overleven. Ze komt\nnog \u00e9\u00e9n keer buiten als ze hoort dat er een buurjongetje zoek is. Met een mantel\nover haar nachtkleding en een brandende kaars in haar hand loopt ze biddend\nmidden over de Lange Weg in de richting van het ongelukkige gezin in de\nAcht-Huizen. Het helpt, want de jongen wordt teruggevonden. <\/p>\n\n\n\n Nog een paar maanden kunnen de kinderen hun drukke bezigheden even onderbreken om bij het bed van hun moeder te horen over liefde, vriendschap, de natuur en over God, in het bijzonder over het kindje Jezus en zijn moeder Maria. Op de thee bij Anneke<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u2018t\nIs wel een beetje wat men noemt een asociaal gezin maar kwaad zit er niet bij,\nzeggen ze van een van de toekomstige buren van Anneke in de Acht-Huizen. Dat\nzeggen ze trouwens van meer huishoudens in de Acht-Huizen, en dat asociale\nschijnt in de praktijk ook wel mee te vallen.<\/p>\n\n\n\n Ja, Anneke gaat inderdaad in de\nAcht-Huizen wonen. Ze heeft er wel eens mee gelachen sinds haar huur is\nopgezegd omdat de huisbaas zelf in haar huis wil, maar het is inderdaad zo.\nDaarom zijn ze nu bij Anneke op de thee, voor de laatste keer in het oude huis,\nwaar alle acht kinderen van Anneke zijn geboren en waar ze heel wat heeft meegemaakt.\n<\/p>\n\n\n\n Anneke maakt wat mee! Pas nog heeft\nze haar oude moeder van achtentachtig moeten begraven op het kerkhof van Sas en\nhet was nog ijskoud ook. Ze hadden de grond moeten openhakken. Het valt niet\nmee je oude moeder achter te moeten laten in die koude grond!<\/p>\n\n\n\n De Vrouwen van de Eerste Huizen\nmaken ook heel wat mee natuurlijk, en Ineke het buurmeisje dat bijna alle\nkinderen van Anneke heeft leren lopen ook, maar toch valt het bij Anneke meer\nop.<\/p>\n\n\n\n Maar Hanna Bosmans wil niet over de\ndroevige dingen praten. Ze neemt het initiatief: Weet Anneke nog dat de oude\nbuurman Dries Westerweel, de oom van degene die nu in haar huis gaat wonen, als\nhet onweerde altijd bij Anneke thuis achter de deur kwam zitten? Och, wat was\ndie bang voor onweer en hoe lang is die alweer dood! Met zijn broer heeft hij\ndaar jaren gewoond maar de broer ging het eerste. En toen ze allebei dood waren\nkwamen de Koenders daar achter wonen, een pas getrouwd stel dat de hele dag in\nbed lag, daar moest je niet onverwachts op bezoek komen. Och, en aan de\nvoorkant de schoenmaker, hoe vaak is die niet met zijn houten been hier\nachterom komen lopen om schoenen terug te brengen en even bij zijn vrouw weg te\nzijn. Maar de buurman aan de andere kant van de schoenmaker zei: \u201cIk kom die\nschoenen zelf wel ophalen als ze klaar zijn, want elke keer als jij met je hond\nkomt kost me dat een paar doodgebeten konijnen, en wat kan ik anders doen dan\nze zelf maar opeten?\u201d Die hond beet zo dat gaas door en had er een paar te pakken.<\/p>\n\n\n\n \u201cDus Robert kwam voortaan zelf zijn\nschoenen wel opha\u00adlen,\u201d lacht Hanna Bosmans, \u201cdat scheelde een paar konijnen.\u201d<\/p>\n\n\n\n Dus die oude Westerweels die\nhiernaast achter woonden waren ooms van de eigenaar van dit huis, en herinner\nje je nog die vrouw van de eigenaar die altijd de huur kwam ophalen? Daar zat\nze met haar bril en haar bontjas en haar spitse neus en haar grote leren\nhandtas met het opgehaalde huurgeld voor zich op tafel. Achter dat tochtschot\nzat ze altijd en kreeg een kop thee en de kinderen mochten van vader Weels dan\nniet hatelijk doen of lachen. Weet je dat nog, Anneke? Ja, en of Anneke het nog\nweet!, ze heeft het allemaal zelf verteld. En ze weet ook nog goed dat dat wijf\nvan Wester\u00adweel, want zo noemden we haar, de huur kwam verhogen en later de\nhuur opzeggen. Dat laatste is alweer drie jaar geleden. Enfin, de woning in de\nAcht-huizen valt mee, vier slaapkamers boven, maar de wc is nog steeds buiten,\nwel met een closetpot nu maar waar je met een emmer water door moet gooien en\neen put die ze met een wagen en een slang leeg komen maken. Hier moeten we dat\nnog zelf doen. En de hof is natuurlijk ook een stuk minder, we zullen die\nfruitbomen nogal missen!<\/p>\n\n\n\n Ach, er verandert zoveel en zo snel,\nhet is voor een gewoon mens niet meer om bij te houden. Neem nou die nieuwe\nwijk die zo goed als klaar is. Onze jonge jongens weten te vertellen dat daar\nmeisjes van hun leeftijd zijn komen wonen die voor ze gaan slapen in hun blote\nkont boven voor het slaapkamerraam komen staan. Het schijnt nog waar te wezen\nook. Misschien is het er maar eentje, maar de jongens trekken in ieder geval massaal\n\u2018s avonds rond half negen naar de nieuwe wijk. En als ze erom vragen schijnt\ndat kind zich ook nog om te draaien! Och, je weet toch niet meer waar je aan\ntoe bent tegenwoordig. De oudste jongen van Anneke, Jantje, heeft nu een\nAmbonees vriendje, ook al uit de nieuw\u00adbouwwijk.<\/p>\n\n\n\n En aan het eind van het pad naar Sas\nis een nieuw huis gebouwd en wat daarin is komen wonen! Ook zo`n jong, flauw\nstel. Hij komt elke morgen de kant van de Lange Weg op fietsen en al die tijd\nstaat zij buiten in haar peignoir te zwaaien tot hij op de Lange Weg is en om\nde bocht naar de stad verdwijnt. Die afstand is ruim een kilometer, dus zij\nstaat elke morgen zeker vijf minuten buiten en na elke honderd meter kijkt hij\nom en steekt zijn arm op. Schijnt tekenaar bij Philips te zijn en er zouden er\nmeer van dat soort komen, een hele wijk vol. Als je meer wilt weten, moet je\nhet aan boer Vrieskens vragen die daar tegenover woont en van wie het land was\ndat tussen hem en de Lange Weg ligt. Hij schijnt het voor een goede prijs aan\nde gemeente verkocht te hebben. En zelf mag hij aan de zuid\u00adkant van het dorp\nvoor een appel en een ei opnieuw gaan boeren. Ze hebben voor die boeren zelfs\nde Run gekanaliseerd.<\/p>\n\n\n\n Maar als je nog meer wil weten, kun je het ook aan die mannen in de korte broek vragen die, als ze niet rondfietsen, bij hotel\/caf\u00e9 Den Os zitten. Die mannen lijken het er niet zo mee eens te zijn. Zeker niet nu ze ontdekt hebben dat een van die boeren voor wie de gemeente zoveel kosten heeft gemaakt, gewoon een grote schuur met honderden varkens heeft neerge\u00adzet en alleen nog maar wat ma\u00efs en bieten verbouwt en zijn mest niet kwijt kan, en dat soms opeens de sloten daar in de buurt keihard beginnen te stromen – een nieuwe omlegging van de Gender, denk je eerst nog – maar de boer is bezig zijn gierkel\u00adders leeg te pompen. Voorheen de Acht-Huizen<\/strong><\/p>\n\n\n\n Vrouw\nTeunis uit de Acht-Huizen vindt Anneke Weels maar een verwaand ding, met die\ntoch al vooruitspringende onder\u00adkin, die ze dan ook nog eens omhoogsteekt, en\naltijd dat opscheppen over de kinderen, die best goed zullen kunnen leren, maar\nondertussen hebben ze daar bij Weels geen nagel om hun reet te krabben, want\nmet al dat leren is er geen kind dat al wat binnenbrengt.<\/p>\n\n\n\n Anneke Weels, voorheen uit de eerste\nbocht van de Lange Weg, en nu ook, zij het nog steeds niet fanatiek, uit de\nAcht-Huizen, vindt vrouw Teunis een norse vrouw, erg tuk op geld en luxe, en\nvooral lomp, lomp in de omgang. Ze lijkt boven\u00addien wel een woonwagen-bewoonster\nmet dat zwarte haar, die donkere blik en al die sieraden. Maar daar kunnen de\nkinderen ook niets aan doen en vader Teunis is een goed mens.<\/p>\n\n\n\n De oude en nieuwe bewoners van de\nAcht-Huizen hebben hun bedenkingen over elkaar, maar soms valt het ook mee,\nwant de buurman van de ene kant, het koddige Willeke, komt zeggen: \u201cWeels, ik\nzag het eerst niet zitten, maar u bent, geloof ik, toch een fatsoenlijk mens.\u201d\nEen jonger broertje van Jantje had de buurman toen wel een kusje willen geven. <\/p>\n\n\n\n \u201cVoor de kinderen was het heel wat\nanders,\u201d zegt Hanna Bosmans van de Eerste Huizen. Bij de volwassenen was het\neen kwestie van een idee, van een bepaald beeld dat men van elkaar had: in de\nAcht-Huizen wonen voornamelijk asociale gezinnen, buiten de Acht-Huizen voelen\nde mensen zich boven ons verheven ook al stellen ze zelf niet veel voor. <\/p>\n\n\n\n Maar voor de kinderen Weels is het een echt probleem,\neen praktisch probleem. Want jarenlang zijn ze op weg naar het dorp daar\nvoorbijgelopen, en bij het ene huis werden ze al eens uitgescholden voor\nspuitelf, bij het andere hebben ze al eens belletje getrokken, soms zelfs bij\neen huis waarvan ze wel met de kinderen speelden. Want hoe zit een kind in\nelkaar? Dat waren gewoon verschillende dingen: dat huis en die bel en die deur\nwaarachter, spannend!, misschien wel een ouder stond te wachten… en dat kind\nwaar je mee speelde. Je wist natuurlijk wel dat het daar woonde, maar toch\nbracht je het veel meer in verband met de plek waar jullie altijd speelden,\nbijvoorbeeld bij jou thuis of bij een van de andere buren, dan met dat huis\nwaar je altijd belletje trok. <\/p>\n\n\n\n En wie heeft er hulppolitieagent van\nVulpen met zijn voeten op tien voor twee niet nagedaan? <\/p>\n\n\n\n Pijnlijk was het soms ook andersom:\nhet jongste meisje van Teunis roept de oudste van Weels, Tonnie, na: \u201cDoe maar\nniet zo verwaand, spuitelf, zo bijdehand zijn jullie niet, bij ons liggen de\nmaandverbanden niet op zolder te rotten!\u201d<\/p>\n\n\n\n Dat was inderdaad een pijnlijke\nzaak, want hoe goed ze ook konden leren, erg bij de tijd waren de meisjes van\nWeels op dat gebied niet. Kwestie dat er nooit over seks en vrouw-worden werd\ngesproken. Dat was nog in het vorige huis geweest, maar hoe wist zo`n meisje\nuit de Acht-Huizen dat? Dat moest ze gehoord hebben van een vriendinnetje van\nde meisjes Weels dat w\u00e9l in hun vorige huis op zolder was geweest.<\/p>\n\n\n\n Neem nou dat tweede meisje van\nWeels, het braafste kind van de klas, allemaal negens en tienen, dat heeft wel\njarenlang belletje getrokken bij Trees Meps, dikke Trees, en haar uitge\u00adscholden\nvoor Trees Tiet. En waarom? Wel, omdat ze dacht dat dat wel mocht, dat was geen\nnormaal gezin, je zag Trees niet in de kerk en de kinderen hadden verschillende\nachternamen, dus kon je je dat permitteren, een vader zag je er trouwens nooit,\ndus bang hoefde je niet te zijn.<\/p>\n\n\n\n En Jantje Weels van veertien, die\nkwam maar \u00e9\u00e9n huis van zusje Schors vandaan wonen, met wie hij vroeger\ndoktertje had gespeeld, o wel tien jaar geleden, en wie had er niet met zusje\nSchors doktertje gespeeld!: een hegblaadje op haar blote kontje gelegd en daar\ndoorheen een stokje in haar gatje gestoken. Maar wie durft er in zijn puberteit\nzo`n meisje aan te kijken, vooral als je haar sinds die tijd nauwelijks hebt\ngezien? <\/p>\n\n\n\n \u201cToch een vorm van penetratie,\nzouden we tegenwoordig zeggen,\u201d lacht Hanna Bosmans. Maar serieus, Anneke Weels\nkon haar verdriet openlijk tonen, ze miste het oude huis, de tuin, de hoge\nbomen en vooral Ineke, het buurmeisje dat al haar kinderen had leren lopen.\nMaar de kinderen moesten hun geheimen voor zich houden, de kans dat de ouders,\nnu ze zo dicht bij elkaar woonden, zouden gaan kletsen was te groot.<\/p>\n\n\n\n \u201cMaar terug naar de familie Teunis,\u201d\nzeggen de Vrouwen van de Eerste Huizen. Of A.M. wist dat dat kleine magere\nmannetje naar de pas aangebouwde bijkeuken was verbannen, met zijn hoest en\nzijn glimlach, vooral met zijn hoest natuur\u00adlijk, ofschoon, leek het wel, het\nvooral die glimlach was die zijn vrouw in de weg zat. Maar voor de rest van het\ngezin en de bezoekers, de televisiekijkers, de kaarters, was het toch vooral de\nhoest, die hartverscheurende of liever duidelijk hoorbaar slijmscheurende\nhoest, gadverdamme. Maar zijn vrouw, zijn stevige, forse, gezonde, met sieraden\nbedekte vrouw stoorde toch vooral die glimlach, als een van triomf, van haha\nnooit meer terug te moeten naar de mijn, niet onder de grond en ook niet, als\nsurrogaat, boven de grond; daarvoor was de hoest te ver gevorderd.<\/p>\n\n\n\n En of A.M. wist dat ze speciaal daarom\nn\u00f3g een televisie hadden aangeschaft, toe maar, en die in de bijkeuken hadden\nopgesteld, hangend aan de muur, zodat dat mannetje met zijn hoest daar in zijn\neentje zat, vlakbij de ge\u00ebmailleerde wasma\u00adchine, de enige aan de Lange Weg. En\ngeen wonder dat je met zo`n wasmachine, waar je geen heet water meer hoefde in\nte gooien, als eerste maandagsmorgens de was aan de lijn had, soms al voor\nzeven uur, en ook de witste was had, want nu was er Omo en ook die kon vrouw\nTeunis betalen. En of ze wilden of niet, de andere bewoners van de Acht-Huizen\nmoesten daarin mee, en al gauw werd het een soort wedstrijd, wie de witste was\nhad dus en het eerst aan de lijn, maar wel een wedstrijd waarvan de eerste\nplaats al bij voorbaat was verge\u00adven.<\/p>\n\n\n\n En nadat de zonen van Teunis rond\nhet voortuintje een muurtje met een sierstang erop gebouwd hadden, omdat een\ngewoon ligusterhegje zoals de buren hadden niet meer goed genoeg was, en nadat\ner een bijkeuken aan de keuken gebouwd was en de wc verplaatst, zodat zij de\neersten waren die niet meer naar buiten hoefden om naar de wc te gaan en\nbovendien de eersten die een toilet met waterspoeling hadden, en nadat er dus\ntwee televisies waren gekomen en een elektrische klok en allerlei koperen en\nvergulde voorwerpen, zoals een lepelrek en asbakken, en nadat de vrouwen in het\ngezin allemaal een nieuwe fiets en de mannen een brommer hadden gekregen –\nbehalve de dikke Hors, die bleef uiterst traag, bijna stapvoets op zijn nieuwe\nfiets van huis naar caf\u00e9 naar voetbalveld rijden – en toen de moeder zoveel\nsieraden had dat ze elke dag van de week andere om kon doen, en de dochters ook\nhierin steeds meer op de moeder begonnen te lijken… toen ging het kleine,\nmagere mannetje, dat nog geen zestig was en tientallen jaren veel geld verdiend\nhad in de mijnen, de pijp uit met nog steeds die glimlach van triomf op de\nlippen. <\/p>\n\n\n\n En toen beseften de zoons dat ze\neigenlijk, en niet alleen van uiterlijk, veel op hun vader leken, en hoe al te\nwaar dat was konden ze niet eens vermoeden, want ze wisten toen nog niet dat\nverschillenden van hen zich eveneens kapot zouden werken voor een naar luxe\nhunkerende vrouw, en vooral wisten ze niet dat ze geen van allen oud zouden\nworden en dat hun moeder, voor wie ze alles over hadden gehad, hen allemaal zou\noverle\u00adven. Maar ondertussen misten ze de vader en zeiden soms zelfs: \u201cWat is\nhet hier stil!\u201d want ook aan een hoest, zij het dan vanuit de bijkeuken, kun je\nblijkbaar wennen.<\/p>\n\n\n\n \u201cH\u00e9!\u201d roept Hanna Bosmans, \u201cwist je\ndat allemaal? Nee? Dan weet je het nu in ieder geval!\u201d<\/p>\n\n\n\n Buurvrouw Marietje, die zoals elke\nmorgen tussen negen en tien uur bij Anneke Weels in de deuropening tussen\nkeuken en kamer staat, heeft het verhaal van de dood van vader Teunis verteld.\nMaar Anneke luistert maar met een half oor, want ze heeft het diezelfde ochtend\nal van de toekomstige schoon\u00addochter van Marietje gehoord die op haar beurt\nelke ochtend tussen half zeven en zeven uur bij Anneke zit omdat ze dan thuis\nal de deur uit moet en bij Marietje nog niet binnen kan. Om kwart over zeven\ngaat ze samen met haar verloofde, de zoon van Marietje, naar de sigarenfabriek.\nAnnekes oren tuiten van de verhalen die ze vaak dubbel te horen krijgt – ze\nkrijgen bij die mijnen een goed pensioen, dat heeft ze wel begrepen – en hoewel\nze zelf graag en veel praat, houdt ze zich tegen de nieuwe buren op de vlakte,\nwant alles wordt doorverteld, en telkens denkt ze: was Ineke het vroegere\nbuurmeisje er maar, want daar kan ik echt mee praten. <\/p>\n\n\n\n Aanloop heeft Anneke genoeg, al is\nhet maar van de buur\u00adman van de andere kant, Adri de Laat die, voor hij naar de\nbegrafenis gaat in zijn bruine zondagse pak waarmee hij al uren aan de weg\nstaat, achterom komt om door Leo Weels zijn stropdas te laten strikken.<\/p>\n\n\n\n \u201cVeel te jong,\u201d zegt Adri. Zeg dat\nwel, Adri. Ja, net als jouw broer. Want toen zijn broer was overleden speelde\nzich hetzelfde af en werd er hetzelfde gezegd. De familie de Laat is de andere\nmeest opvallende familie van de Acht-Huizen. <\/p>\n\n\n\n \u201cEn dus kun je die beter aan ons\noverlaten,\u201d zeggen de Vrouwen van de Eerste Huizen, \u201cdan kunnen wij meteen de\nlink naar de brommer leggen, want die speelt niet alleen een grote rol in het\nverhaal van Adri de Laat maar voor iedereen aan de Lange Weg, eerst vooral voor\nde jongelui maar later ook voor de ouderen, het is h\u00e9t vervoermiddel voor het\ngewone volk in het begin van de jaren zestig van de twintigste eeuw.\u201d <\/p>\n\n\n\n Wie kan zich niet herinneren dat de\nfiets van Leo Weels terugkwam, met de lijnbus, en nu met een motortje erop ge\u00admonteerd\nzodat het een bromfiets was? Dat was lachen! <\/p>\n\n\n\n En hoewel we verteld hebben dat bij\nde familie Teunis dikke Hors een uitzondering was met zijn fiets, was het toch\nzo dat Hors ook een brommer heeft gehad, heel even. Maar geen brommer ter\nwereld kon zo langzaam rijden als Hors wilde, trager dan stapvoets. Dus lag hij\ndaar met zijn buik op dat ding, zijn voeten aan weerskanten over de grond\nschuivend, en vooral bezig met de motor niet af te laten slaan en niet om te\nvallen. Binnen een week zat hij weer op zijn fiets.<\/p>\n\n\n\n Als er een brommer een van de\ngangetjes, tunneltjes, van de Acht-Huizen in rijdt, is het geluid oorverdovend,\nje zit in een bombardement, het geluid kan niet weg, weerkaatst, botst tegen\nzichzelf op, je zit te trillen. Als Adri de Laat op zijn brommer thuiskomt hoor\nje hem \u201choho, hoho!\u201d roepen en met een klap tegen de poort tot stilstand komen.\nDe poorten staan in een punt op het gangetje, \u00e9\u00e9n voor het met betonnen\nschuttin\u00adgen afgezette binnenplaatsje aan de linkerkant en \u00e9\u00e9n voor dat aan de\nrechterkant.<\/p>\n\n\n\n Vrouw de Laat is dan plotseling omringd door\nmotorgeronk en ze schrikt wakker met de stopmand op haar schoot, met haar\npiekhaar van onbestemde kleur, haar altijd bolle buik onder de vale\nblauwgebloemde schort en haar ondoorzichtige vleeskleu\u00adrige kousen. <\/p>\n\n\n\n \u201cHij is thuis,\u201d zegt ze met een hoge hese stem. <\/p>\n\n\n\n \u201cMisschien lijkt ze wel een beetje op mij,\u201d zegt Hanna\nKnietel tegen de twee andere Vrouwen van de Eerste Huizen. \u201cIk word soms ook helemaal\nversuft van het huishouden en ik ben dan blij dat ik vriendinnen als jullie heb\nom eens uit te praten. Je valt overdag in slaap boven de stopmand of de aard\u00adappelschil\u00adlenmand,\nomdat je de hele nacht met zo`n kind bezig bent geweest en je man maar lag te\nsnurken. En dan komt hij thuis, en het eerste dat hij vraagt is niet: hoe is\nhet met jou of hoe is het met het kind, maar: hoe is het met de jonge hondjes\nen is er nog iemand aan de deur geweest? En jij vraagt je af of je de bel wel hebt\ngehoord en hoopt maar dat iemand die zo`n adver\u00adtentie leest gewoon achterom\nkomt. Altijd heeft je man wel iets: als hij geen hondjes fokt dan heeft hij\nduiven of zijn het de voetbaluitslagen die hem meer interesseren dan zijn\ngezin. En als hij thuis is, en hij is vaak thuis want hij loopt ook regelma\u00adtig\nin de ziektewet, dan repareert hij geen dingen of helpt in het huishouden of\nwerkt in de hof – de nieuwe buurman heeft nog een stukje tuin met plantjes voor\nhem moeten aanleggen – nee, dan ligt hij aan de weg, letterlijk vaak, tegen de\nheg of in de sloot aan de overkant, en roept naar iedereen, vooral naar de\nmeiden, en als er een voorbijkomt met de fiets aan de hand, dan zegt hij \u2018zozo,\nlekke band?\u2019 maar redding is van hem niet te verwachten, dat ziet zo`n meisje\nin \u00e9\u00e9n oogopslag. Zijn ogen schieten heen en weer, hij gebaart als iemand die\nalles aan wil pakken, hij praat aan \u00e9\u00e9n stuk door, maar al dat bewegen, van die\nogen, die mond, die armen en benen, dient alleen voor dat bewegen zelf, wordt\nnergens nuttig voor gebruikt, nergens op overgebracht: een gesloten circuit van\nnutteloze, alleen voor zichzelf dienende energie. En als hij dan toch uit zijn\nslof schiet, gaat hij iets belachelijks doen op een belachelijke plaats:\nhoutjes voor de kachel hakken midden in de zomer en midden in de keuken, \u2018want\nhet kan al flink koud worden \u2018s avonds voor jou en het kind,\u2019 zegt hij terwijl\nde spaanders door de keuken vliegen, en jij denkt dan: hij bedoelt het goed.\u201d<\/p>\n\n\n\n Hanna Bosmans en de oudste dochter\nvan Meijer schieten in de lach maar kijken ook verbaasd naar Hanna Knietel, zo`n\nwoordenstroom, daar is over nagedacht. Die Hanna heeft goed naar Adri de Laat\ngekeken, of was dat niet eens nodig, zag ze al gauw de overeenkomsten met haar\neigen man en wist ze wat voor vlees ze in de kuip had?<\/p>\n\n\n\n \u201cWeten jullie nog toen dat kind zoek was?\u201d zegt de oudste dochter van Meijer met haar zware stem, en natuurlijk weten ze dat nog maar ze willen het opnieuw horen, gewoon voor het plezier, en misschien zijn er toch dingen bij die ze vergeten zijn. Maar eerst willen ze het over het varken hebben, want dat is een fenomeen op zich. En ze weten ook waar ze uit zullen komen met hun verhalen, want ze zijn niet voor niks begonnen met te vertellen hoe Adri thuiskomt op zijn brommer. Het geeft allemaal niks, het is het verhaal van een lach en een traan, zoals alles in het leven, als je tenminste oog hebt voor die lach. Maar eerst het varken. Het varken<\/strong><\/p>\n\n\n\n Het\nvarken is net zo min als de andere dieren bij de familie Weels een troeteldier.\nNiemand zal het in zijn hoofd halen het varken, zelfs het biggetje, aan te\nhalen. De kippen zijn vanzelfsprekend geen troeteldieren, de konijnen ook niet,\nen zelfs het hondje Blacky was dat niet toen het er nog was.<\/p>\n\n\n\n Het varken is iets waar je voor moet\nzorgen. Elke dag moet er een etensprak gemaakt worden, en net als voor de\nkonijnen en kippen staat Leo erop dat er elke dag vers gras geplukt wordt. Dat\nmoet van de straatkanten komen, van bij de sloot aan de overkant of van de\nzijkanten van het paadje, openbaar groen dus. Er moet ook regelmatig stro in\nzijn hok toegevoegd worden. En soms dient het hele zooitje ververst te worden.\nMaar gelukkig doet Leo dat meestal zelf.<\/p>\n\n\n\n Na het slachten bestaat het varken\nuit spek, dat elke dag, met sop! – saus, jus – klaarstaat als je uit de kerk\nkomt en dat ook koud op het brood erg lekker is en dat je mee naar school of\nnaar het werk kunt nemen of thuis tussendoor kunt eten. Verder bestaat het\nvarken uit bloedworst om te bakken en droge worst, uit ham die bij tante Jo of\nbij een boer in de schouw gerookt wordt (de boer is een verzekeringsklant), uit\nkaantjes om uit te bakken die, net als de stukken zout smakend vlees en gehakt,\nuit weckpotten met wit vet komen. Het varken bij de familie Weels bestaat\nvreemd genoeg, ontdekt Jan later, niet uit karbonades en gekookte ham. Gekookte\nham eet hij voor het eerst bij tante Jo, die altijd komt helpen, dat wil zeggen\nde leiding neemt, als het varken geslacht wordt. En karbonades leert hij pas\nlater kennen, bij de slager of de super\u00admarkt.<\/p>\n\n\n\n Om het varken te mogen slachten heb\nje de keurmeester nodig. De keurmeester draagt een smetteloos witte doktersjas\nen een wit overhemd met stropdas. Zijn haar zit gepommadeerd in een scheiding\nen hij zet een leesbril met een zwaar montuur op en af. Hij laat de familie in zenuwachtige\nspanning. Is het varken gezond om te worden geslacht? Is er vlees voor de\nwinter? Of zal de rekening bij de slager tot aan de driemaande\u00adlijkse\nkinderbijslag hoog oplopen? <\/p>\n\n\n\n De slachter draagt een vlekkerig\nwitte doktersjas. Hij drukt een pistool tegen de kop van het varken, dat erg\ngegild heeft toen het op het binnenplaatsje werd gebracht, schiet een pin in de\nkop en snijdt meteen de keel open, waarbij het varken wat omhooggehouden wordt\nzodat tante Jo het bloed kan opvangen in een witte, emaillen wasbak. De zusjes\nvan Jan hebben gezorgd dat ze niet thuis waren en eten trouwens geen bloed\u00adworst.<\/p>\n\n\n\n Het varken wordt op de ladder gelegd\nen aan zijn poten vastgebonden. Met man en macht wordt het overeind getrok\u00adken\nen schuin tegen een muur gezet, het varken is gekruisigd. Dan wordt het van\nboven tot onder opengesneden. \u2019s Avonds wordt de ladder met het varken,\nwaarschijnlijk nadat de inge\u00adwanden zijn verwijderd, in de keuken geplaatst,\nwaardoor de deur van keuken naar gang zeker een dag en een nacht is versperd.\nOok is het waarschijnlijk dat de darmen eerst worden schoongemaakt en gekookt\nvoor de worst erin wordt gepropt. Voor de worst en het gehakt heeft tante Jo\nhaar vleesmolen meegebracht die ze zelf driftig bedient. Het slachten en het\nverwerken van het varken nemen een paar dagen in beslag.<\/p>\n\n\n\n Een dood varken is iets doodgewoons.\nTenminste als het dood is omdat het geslacht is. Een varken dat gewoon dood\ngaat is een ramp.<\/p>\n\n\n\n Op een dag ligt het varken van de\nfamilie Weels levenloos in het hok. Anneke huilde alsof het om een dood kind\nging. Even was er nog hoop dat het gezond was gestorven: een hartaanval of een\nhersenbloeding, dat kan toch, zeiden de buren. <\/p>\n\n\n\n De keurmeester liet een halve dag op\nzich wachten. Toen keurde hij het varken af om geslacht en opgegeten te worden.\n<\/p>\n\n\n\n \u201cHet zijn altijd de arme mensen die ze moeten hebben,\u201d\nzei Anneke. Iedereen kwam haar geld brengen, een rijksdaalder, vijf gulden, een\ntientje, zo hadden ze met haar te doen.<\/p>\n\n\n\n Moest de familie Weels wel een nieuwe big kopen, hem een heel jaar vetmesten en opnieuw het risico lopen dat het varken ziek werd en doodging? Eerst werd er daarom een verzekering op het varken afgesloten. Dan een nieuwe big aange\u00adschaft, Leo haalde hem op in Sas, in een mand achter op de fiets. Maar deze winter was er dus geen vlees. (Uit Aan de Lange Weg <\/a>van Meurs A.M. 1e druk 2004, 3e, door Ufuk Kobas ge\u00efllustreerde druk 2009) Mijn moeder, 2e deel, model voor Anneke, in AAN DE LANGE WEG van Meurs A.M., m\u00e9t De Vrouwen van de Eerste Huizen. Het leuke van het boek waren nu net De Vrouwen van de Eerste Huizen, die niet alleen buren en personages zijn, maar die ook de andere personages, de gebeurtenissen \u00e9n het geschrevene en … Lees verder “Mijn moeder, 2e deel, model voor Anneke, in AAN DE LANGE WEG van Meurs A.M”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-552","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/552","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=552"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2082,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/552\/revisions\/2082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/meursam.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"http:\/\/meursam.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/moederNelleke-856x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
(Pag. 104)<\/p>\n\n\n\n
(pag. 139 – 140)
<\/p>\n\n\n\n
(pag. 141 – 143)<\/p>\n\n\n\n
(pag. 149 -156)<\/p>\n\n\n\n
(pag. 157 – 159)<\/p>\n\n\n\n
(Zie 1e deel<\/a>)<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/meursam.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/het_ei3.jpg\")
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/meursam.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/kaftboekaandelangeweg.jpg\")
<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"