4 November 2025 (op 2-2- 2026 overgenomen van mijn FB-pagina)
Luis Patricio Aravena was een Chileens revolutionair, een man met een totaalengagement, voor mij een goede vriend en een geweldig collega bij de ADM, aan het einde 70er, begin 80er jaren. Hij werd 91 jaar. We namen met ruim 100 mensen, veel Chilenen, op 4 november afscheid van hem in de Oranjekerk. Het leek even de 70er jaren, gebalde vuisten gingen omhoog, er werd gezongen “El pueblo armado jamás será aplastado”. Een tegenwicht, dacht ik, voor de extreemrechtse tendens, dat deed deugd.
Tekst van Roland Siebe, ook een collega en medeactievoerder bij de ADM, wij kenden Patricio’s achtergrond, wisten dat hij door Pinochet 3 jaar in de gevangenis in Chili had gezeten, gemarteld was, door zijn been geschoten… Roland zorgde dat we elkaar ook in de tientallen jaren daarna zo nu en dan bleven zien. Dank daarvoor, Roland, en zeker ook voor deze mooie herinnering aan onze sympathieke vriend.
Tekst bij de herdenking van Patricio,Amsterdam, Oranjekerk 4 november 2025
In 1981 begon ik te werken op scheepsreparatiewerf ADM, waar ik al snel in contact kwam met Patricio. Dat kon ook haast niet anders: we waren beiden actief in de vakbondskadergroep van de Industriebond FNV. Patricio werkte als bankwerker aan boord van schepen, terwijl ik nog in omscholing was.
Ik was direct onder de indruk van deze Chileen met zijn mooie markante hoofd en gitzwarte haar. Hij had gestreden tegen de militaire dictatuur in Chili – hoe moedig kun je zijn? In Nederland leefde toen een brede solidariteit met het Chileense volk; ik herinner me nog de demonstratie op het Beursplein waar we scandeerden: “Geen brieven naar de junta, maar wapens voor het volk!”Het was bijzonder om iemand als Patricio als collega en vakbondskameraad te hebben. We voerden samen talloze acties: voor behoud van werk, tegen kruisraketten, uit solidariteit met Britse mijnwerkers en tegen de Amerikaanse rol in El Salvador, waar vier Nederlandse journalisten werden vermoord. Op de werf maakten we drie stalen kruizen van een paar meter hoog, die we op het Museumplein voor het Amerikaanse consulaat in beton plaatsten.We werden samen gekozen in de ondernemingsraad. Opvallend was hoe snel hij, nog maar kort in Nederland, zo actief werd in al deze clubs. Patricio was altijd van de partij, betrouwbaar en bevlogen. Chili bleef in zijn hart: hij verzamelde kleding en bleef projecten steunen voor de armste groepen.Ook na het faillissement van de ADM in 1985 bleven wij elkaar altijd weer opzoeken, soms met flinke tussenpozen, maar dat maakte niet uit, we bleven vrienden en kameraden.Op heel veel gebieden is Patricio sinds die tijd actief geworden. Ik herinner mij studies Engels en alternatieve geneeswijzen. Maar de politiek liet hem uiteraard nooit los. Niet in Chili en niet in Nederland. Zo is hij een flinke periode actief geweest in de internationale uitwisselingen tussen Nederlandse en Chileense vakbonden.Mijn indrukwekkendste ervaring met hem was onze ontmoeting in 2007 in Chili, zowel in Santiago als in Valparaiso. De kennismakingen met zijn vrienden en contacten. Het bezoek aan zijn geboortehuis. En de onvergetelijke bezoeken aan locaties die getuigen van de gruweldaden van de dictatuur. Het geheime martelkamp Villa Grimaldi, met een rondleiding door een van de weinige overlevenden uit dat kamp.Patricio hield van de gezelligheid en het samenzijn met vrienden. Van muziek, lekker eten en drinken. Hoe lekker was zijn pisco sauer wel niet? Wat hebben we genoten van deze mooie bijeenkomsten. Wat was hij ook van het geven. Hij komt bij jou eten en neemt dan altijd eten mee. Hij tekent en schildert. Hoeveel van zijn kunstwerken heb ik wel niet gekregen? Ik zou er een kleine expositie mee kunnen openen. Geweldig. Of Een ingelijste foto collage van gezamenlijke ontmoetingen. Zijn hulp met schilderen detijs bij onze verhuizing.Wat heb ik hem het geluk gegund van zijn relatie met Marian! Marian, wat heb jij oneindig veel voor hem betekent! Met kinderen en kleinkinderen was het voor hem een warm bad.Ik bewaar de mooie herinnering aan ons laatste bezoek, de woensdag voor zijn overlijden. Dat we nog met zijn vieren het Vondelpark in zijn geweest en zelfs een terrasje op de terugweg.Patricio, levenslang strijder tegen onrecht, uitbuiting en onderdrukking.Voor de emancipatie van de mensheid in een solidaire maatschappij. Een meest moedige revolutionair socialist en internationalist. Absoluut een voorbeeld voor mij.
Nog een tekst van een vriend van Patricio, in dank.
TEKST PANCHO ESPINOZA
Ik lag in bed in het ziekenhuis. Ik had net een hartaanval gehad. Ik werd wakker en deze man een het voeteneind van mijn bed. Hij zag er enorm groot uit. En zijn glimlach was nog groter. Hij zei dat hij mij kende vanaf dat ik een klein kind was.
Na die dag hebben we het contact nooit verloren. Langzamerhand kwamen we dicht bij elkaar en werkten samen in verschillend solidariteitsprojecten. Want als er iets is wat Patricio karakteriseerde was zijn constante strijd tegen onrechtvaardigheid. Er is geen manifestatie waar hij niet bij was, en geen zaak, hoe klein dan ook, die hij niet ondersteunde. En zelfs een website om de compañeros die in ballingschap overleden te herdenken. Want volgens hem mocht je niemand vergeten die zich had ingezet voor een betere wereld.
Hij ondersteunde ook kinderen en instanties die voor kinderen zorgen, in Chili maar vast ook elders want hij vertelde ook niet alles.
Patricio had een speciale liefde voor met mij en ook voor de hele familie, want war hij kwam adopteerde hij mensen als deel van zijn familie en dat gold ook voor ons. Als hij ons kwam opzoeken of als hij ons bij hem thuis uitnodigde en bood hij zijn culinaire kunsten aan, en zijn beroemde pisco sour die hij overdaad schonk.
Ondanks zijn pijntjes, zijn ouderdom, liet hij niet na om zijn diensten aan te bieden, om te helpen bij wat dan ook; zijn massages, zijn adviezen, zijn gezelschap.
Patricio liet niet na om telkens wat nieuws te ondernemen, gitaar leren spelen ondanks zijn leeftijd, tekenen, schilderen en een lange etcetera.
Er is heel veel te zeggen, maar.. we zullen hem erg missen. Salud Pato
